مهـدی یدالهی

1- جمله سازی شفاهی : با تمرینات شفاهی آمادگی ذهنی و روانی را در آنان به وجود آوریم.

شیوه های جمله سازی شفاهی عبارت است از :

الف) تمرین پرسش و پاسخ : این تمرین بر اساس مطالب درسی فارسی و یا کمک تصاویر انجام شود.

ب) دوباره سازی : در این شیوه از دانش آموزان می خواهیم جمله ای را که خوانده اند یا ما برای آنان خوانده ایم دوباره سازی کرده به زبان خود بازگو نمایند.

ج) جمله سازی : با کلمات داده شده در این شیوه از دانش آموزان می خواهیم با کلمات داده شده جمله هایی شفاهی بسازند.

2- تشخیص صحت جمله : در این تمرین با ارائه چند جمله صحیح و غلط از دانش آموزان می خواهیم صحت آن ها را تشخیص دهند. مثال : « حسن به مدرسه رفت.      خرس پرواز.      علی به خانه آمدیم.     نانوایی باز است. »  

3- تغییر کلمات جمله : با این تمرین جمله های مکتوب آماده ای را به دانش آموزان ارائه می دهیم که زیر بعضی از کلمات آن ها خط کشیده شده است. مثال :

« امروز هوا خیلی سرد بود.                 امروز هوا خیلی گرم است. » تضاد

« امروز به مشهد می روم.                    فردا به مشهد خواهم رفت .» آینده

« من سیب دوست دارم.                       من سیب دوست ندارم . » منفی

شهر خود را دوست دارم.                     شهر خود را دوست داری؟ » پرسشی  

4- جور کردن گروه کلمات : به وسیله این تمرین دو فهرست از گروه کلمات به دانش آموزان ارائه می کنیم و از آنان می خواهیم بین گروههای واژگان ارتباطی معنی دار برقرار نمایند.

الف) من و دوستم                                - قشنگ است.

ب) مداد من                                        - سرخ است.

ج) شهر شیراز                                      - به مسافرت می رویم.  

5- پر کردن جای خالی جمله در تمرین مذکور : جمله هایی را که جای یک یا چند کلمه ی آن ها خالی است به دانش آموزان ارائه می کنیم و از آنان می خواهیم کلمات مناسب را در جای خالی قرار دهند.

« حسن سه سیب ...............................میز می گذارد. ( از – زیرا – روی – در )

سارا .....................       خانه .............................. بازار آمد . ( بی – از – تا – چون – به )  

6- منظم سازی جملات در هم ریخته : در این تمرین کلمه های جمله  را  بدون  نظم  خاصی    در هم  می ریزیم  و  از دانش آموزان می خواهیم جمله های صحیح و منظم بسازید. مثال :

سینما  ، به ، دیروز  ، دوستم  ، رفتم ، با  ، من

7- گسترش جمله ها ( تکمیل جمله ) :

تو به تهران می روی و من در کلاس سوم ...................................................................... .

8- کوتاه سازی :

حسن و بردارش به خانه ما آمدند. و آنان به خانه ما آمدند.  

10- تمرینات افزایش :

من سیب می خورم . (قرمز)  - من سیب قرمز می خورم.  

11- ترکیب جمله های ساده :

آن مرد برادر حسن است. آن مرد کشاورز است.   آن مرد کشاورز است.  

12- جمله سازی با کلمات داده شده :  

13- جمله سازی در قالب پاسخ بر پرسش های کتبی

14- نگارش ساده و خلاق – انشاء نویسی – خاطره نویسی – نامه نگاری – گزارش نویسی – دنباله نویسی